Ikrom Abdulahad ⁽²⁰⁾

Yuqoridagi jadvalda fe’l siyg’alari ketma-ketligi fe’llardagi lafziy o’zgarishlar tartibida keltirilgan. Ya'ni birinchi lafziy o'zgarish sodir bo'lmagan fe'llar, keyin esa lafziy o'zgarish sodir bo'ladigan, oxiri sukun bo'ladigan fe'llar keltirilgan. Bu tartib bizni yurtlarda mashxur. Bunday tartibni “Tasriful I’zziy” kitobida ko’rishimiz mumkin. Boshqa bir qancha sarf kitoblarida…

Bismillahir Rohmanir Rohim Moziy fe’lining oxiri mabniy ekani borasida ulamolar ijmo qilganlar. Ammo, bu fe’lning mabniyligi qanday ekani borasida ikki xil fikr mavjud. Ular: Fathaga mabniy. Bu unga zamir qo’shilmagandagi holati. Misol: ضَرَبَ. Zammaga mabniy. Bu vov (و) zamiri qo’shilgandagi holati. Misol: ضَرَبُوا. Sukunga mabniy.

Barcha ajvaf moziy fe’llari zamirlarsiz bo’lganda bir xil e’lol qoida ro’y beriadi. Ulamolar bu borasida ittifoqdirlar. Vov (و) yoki yo (ي) harakatli oldi fathali bo’lgani uchun alifga (ا) qalb bo’ladi. قَوَلَ --> قَالَ بَيَعَ --> بَاعَ هَيِبَ --> هَابَ طَوُلَ --> طَالَ خَوِفَ --> خَافَ Ammo bu…

Ma’lumki, Arab tilida fe’llarning 22 bobi mavjud. Ular to’rtga: sulosiy mujarrad, sulosiy mazid, ruboiy mujarrad, ruboiy mazidga bo’linadilar. Shu bilan birga ba’zi boblarga mulhaq vaznlar mavjud. Bu maqolada shu haqida so’z yuritamiz. مُلْحَقٌ — mulhaq: Ismlar yoki fe’llarda asliy harflarga bir yoki ikkita harf qo’shib…

Sarf ilmida masdardan turli kalimalar ishtiqoq qilinishi haqida ko’pchilikka ma’lum. Ammo bu yerda biz bilishimiz kerak bo’lgan ma’lumot bor. Ishtiqoq bir necha bosqichli bo’ladi: IKROM ABDULAHAD 📣 Maqolani ulashish: 🔗 Ulashish